🌍COP31 TẠI ANTALYA: NHỮNG VẤN ĐỀ DOANH NGHIỆP VIỆT NAM CẦN QUAN TÂM TRONG LỘ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI XANH

Từ ngày 9 đến 20/11/2026, Hội nghị Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu lần thứ 31 (COP31) diễn ra tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, với sự tham gia của đại diện các quốc gia, tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp và các bên liên quan. Hội nghị tập trung thúc đẩy việc triển khai các giải pháp khí hậu, chuyển đổi năng lượng và tăng cường nguồn lực cho ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh thế giới đang chuyển từ cam kết sang hành động thực chất, COP31 không chỉ là diễn đàn đàm phán về chính sách khí hậu mà còn mở ra những vấn đề có ý nghĩa đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc theo dõi các nội dung tại COP31 có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu giảm phát thải, minh bạch thông tin môi trường và thực hành ESG ngày càng được quan tâm trong thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng quốc tế.

1. Tài chính khí hậu: Cơ hội và yêu cầu mới đối với doanh nghiệp

Tài chính khí hậu tiếp tục là một trong những nội dung trọng tâm của các cuộc thảo luận tại COP31. Tại COP29, các quốc gia đã thống nhất mục tiêu huy động ít nhất 300 tỷ USD mỗi năm cho các nước đang phát triển vào năm 2035, đồng thời hướng tới mở rộng tổng nguồn tài chính khí hậu lên 1.300 tỷ USD mỗi năm từ nhiều nguồn khác nhau.

Tại COP31, vấn đề tiếp tục được đặt ra là làm thế nào để mở rộng nguồn lực, cải thiện khả năng tiếp cận vốn và đưa các cam kết tài chính vào những chương trình, dự án cụ thể.

Đối với doanh nghiệp, xu hướng này cho thấy cơ hội tiếp cận các nguồn vốn xanh, vốn ưu đãi và các chương trình hỗ trợ chuyển đổi năng lượng, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận nguồn vốn không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu đầu tư mà còn gắn với chất lượng dự án, năng lực quản trị và mức độ minh bạch thông tin.

Doanh nghiệp cần từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu môi trường, xác định nhu cầu đầu tư xanh và chứng minh hiệu quả giảm phát thải của các hoạt động chuyển đổi. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng trong quá trình làm việc với ngân hàng, tổ chức tài chính và các đối tác đầu tư.

2. Chuyển đổi công bằng: Không chỉ là câu chuyện công nghệ

Chuyển đổi xanh không đơn thuần là thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng sạch hay ứng dụng công nghệ ít phát thải. Quá trình này còn đặt ra yêu cầu bảo đảm quyền lợi của người lao động, duy trì sinh kế và tạo cơ hội tham gia cho các nhóm cộng đồng chịu ảnh hưởng.

Tại COP31, chuyển đổi công bằng tiếp tục là một nội dung được quan tâm, hướng đến việc xây dựng cơ chế hỗ trợ và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng theo hướng bao trùm, có trách nhiệm.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động, chuyển đổi công nghệ có thể kéo theo những thay đổi về vị trí việc làm, yêu cầu kỹ năng và phương thức tổ chức sản xuất. Vì vậy, bên cạnh đầu tư thiết bị và cải tiến quy trình, doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo lại nhân sự, nâng cao năng lực nghề nghiệp và xây dựng môi trường làm việc an toàn, công bằng.

Đây cũng là một khía cạnh quan trọng trong thực hành ESG, khi yếu tố xã hội (Social) cần được xem xét song song với mục tiêu môi trường và hiệu quả kinh tế.

3. Cam kết giảm phát thải và yêu cầu thực hiện NDC

Đóng góp do quốc gia tự quyết định (Nationally Determined Contributions – NDC) là công cụ quan trọng để các quốc gia xác định mục tiêu và lộ trình thực hiện cam kết theo Thỏa thuận Paris.

Những cập nhật trong NDC có thể định hướng các chính sách quốc gia về giảm phát thải khí nhà kính, chuyển đổi năng lượng, sử dụng tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Khi các chính sách này được cụ thể hóa, doanh nghiệp sẽ chịu tác động thông qua quy định pháp luật, tiêu chuẩn ngành, yêu cầu của nhà đầu tư và các điều kiện trong chuỗi cung ứng.

Đặc biệt, đối với doanh nghiệp tham gia xuất khẩu, việc đáp ứng các yêu cầu về môi trường và phát thải đang trở thành một yếu tố quan trọng để duy trì khả năng cạnh tranh tại các thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp cần quan tâm đến việc kiểm kê khí nhà kính, xác định các nguồn phát thải chính, xây dựng mục tiêu giảm phát thải phù hợp và từng bước hoàn thiện hệ thống báo cáo dữ liệu môi trường.

Cần lưu ý rằng NDC là cam kết ở cấp quốc gia, không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp đều tự động phải thực hiện cùng một mức cắt giảm phát thải. Những yêu cầu cụ thể đối với doanh nghiệp sẽ được xác lập thông qua chính sách, quy định và tiêu chuẩn có liên quan.

4. Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì trước những chuyển động khí hậu toàn cầu?

Những nội dung được thảo luận tại COP31 cho thấy chuyển đổi xanh đang ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Thay vì chờ đợi các yêu cầu bắt buộc từ thị trường hoặc đối tác, doanh nghiệp có thể chủ động chuẩn bị theo một số hướng sau:

  • Rà soát hiện trạng môi trường: Đánh giá mức tiêu thụ năng lượng, nguyên liệu, nước và lượng phát thải trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
  • Xây dựng hệ thống dữ liệu phát thải: Từng bước thực hiện kiểm kê khí nhà kính, chuẩn hóa phương pháp thu thập và quản lý dữ liệu để phục vụ báo cáo, đánh giá và xác minh khi cần thiết.
  • Xác định lộ trình chuyển đổi xanh: Lựa chọn các giải pháp phù hợp với quy mô, lĩnh vực hoạt động và khả năng tài chính, ưu tiên những hoạt động có hiệu quả rõ ràng.
  • Nâng cao năng lực quản trị ESG: Tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào chiến lược phát triển, quản lý rủi ro và hoạt động vận hành.
  • Theo dõi yêu cầu từ thị trường và chuỗi cung ứng: Cập nhật các quy định, tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu công bố thông tin có liên quan đến ngành nghề và thị trường xuất khẩu.

Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp giảm áp lực khi chính sách thay đổi mà còn tạo cơ sở để tiếp cận cơ hội đầu tư, cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị.

Chuyển đổi xanh cần bắt đầu từ năng lực thực thi của doanh nghiệp

COP31 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu chuyển các cam kết khí hậu thành hành động cụ thể, gắn với nguồn lực tài chính, giải pháp công nghệ và cơ chế thực hiện. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là thời điểm cần nhìn nhận chuyển đổi xanh không chỉ như một yêu cầu tuân thủ, mà còn là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn.

Năng lực quản lý dữ liệu phát thải, thực hành ESG, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với rủi ro khí hậu sẽ ngày càng có ý nghĩa đối với khả năng duy trì hoạt động và cạnh tranh của doanh nghiệp.

Với định hướng thúc đẩy phát triển bền vững, Trung tâm Phát triển Năng lực Cộng đồng Nhân Văn (C4DC) quan tâm đến việc đồng hành cùng doanh nghiệp trong nâng cao nhận thức, năng lực quản trị môi trường, thực hành ESG và thúc đẩy các giải pháp chuyển đổi xanh phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.

Chủ động từ hôm nay chính là nền tảng để doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi của ngày mai.COP31 UNFCCC Climate Conference In Antalya