Biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn dự báo khoa học, đẩy nhân loại đến ranh giới mới của rủi ro và bất định. Trong bối cảnh này, khoa học và đổi mới sáng tạo không chỉ đóng vai trò là các giải pháp kỹ thuật mà ngày càng trở thành yếu tố then chốt giúp các quốc gia xây dựng mô hình phát triển bền vững hơn.

Tại Tọa đàm “Khoa học và Đổi mới sáng tạo vì Tương lai bền vững” trong khuôn khổ VinFuture ngày 4/12/2025, các nhà khoa học hàng đầu đã đưa ra nhiều cảnh báo đáng chú ý. Theo đó, nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng hơn 1,25°C, thiên tai cực đoan xảy ra với tần suất dày đặc, trong khi lượng phát thải và ô nhiễm môi trường vẫn tiếp tục gia tăng.

Trong phần phát biểu mở đầu, TS. Filippo Giorgi, chuyên gia khí hậu thuộc Trung tâm Vật lý Lý thuyết Quốc tế (Ý), giới thiệu công nghệ “Bản sao kỹ thuật số của Trái Đất”. Đây là mô hình mô phỏng khí hậu độ phân giải cao, cho phép dự báo chính xác hơn các hiện tượng thời tiết cực đoan, hỗ trợ các quốc gia chuẩn bị và ứng phó hiệu quả trước các rủi ro thiên tai.

Ở lĩnh vực năng lượng, GS. Daniel Kammen, giáo sư Đại học Johns Hopkins (Hoa Kỳ) và cố vấn năng lượng cho nhiều chính phủ, nhấn mạnh rằng chi phí năng lượng tái tạo hiện đã thấp hơn chi phí vận hành các nhà máy nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, mức trợ giá cho nhiên liệu hóa thạch vẫn quá lớn, làm chậm quá trình chuyển dịch năng lượng. Ông cho rằng Việt Nam có cơ hội đẩy nhanh tiến trình này nếu tận dụng tốt lợi thế tự nhiên và triển khai các chính sách đảm bảo công bằng năng lượng.

Từ góc độ doanh nghiệp, TS. Jayshree Seth, nhà khoa học trưởng của Tập đoàn 3M, chia sẻ về tư duy đổi mới để thúc đẩy phát triển bền vững. Bà nêu ví dụ về việc phát triển vật liệu bọc hàng từ giấy tái chế để thay thế plastic, minh chứng cho tiềm năng của các giải pháp vật liệu mới trong giảm tác động môi trường.

Các chuyên gia thống nhất rằng tương lai bền vững sẽ được quyết định bởi những tiến bộ trong năng lượng sạch, công nghệ tái chế, nhiên liệu hàng không bền vững và đặc biệt là truyền thông khoa học hiệu quả, giúp cộng đồng hiểu rõ và đồng hành cùng các nỗ lực chuyển đổi.

Phát triển bền vững được đánh giá là mục tiêu chỉ có thể đạt được thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp, giới học thuật và toàn xã hội, nhằm hướng đến một tương lai an toàn và ổn định hơn cho các thế hệ tiếp theo.