Liên minh châu Âu (EU) sẽ chính thức áp dụng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) từ đầu năm 2026 đối với hàng hóa nhập khẩu trong sáu lĩnh vực phát thải lớn: xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro.
Thuế carbon biên giới của EU, hay còn gọi là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) sẽ chính thức được áp dụng vào đầu năm 2026 đối với hàng hóa nhập khẩu trong sáu lĩnh vực phát thải nhiều carbon trong quá trình sản xuất, gồm xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, điện và hydro. (Ảnh: globalpics.com)
Theo Ủy ban châu Âu (EC), biện pháp này nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng cho các ngành công nghiệp trong khối, vốn đã phải trả phí phát thải theo hệ thống giao dịch phát thải EU (EU ETS).
Brussels lo ngại một số doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, có thể tìm cách lách luật bằng cách chỉ xuất khẩu sản phẩm “xanh” sang EU, trong khi vẫn duy trì sản xuất nhiều carbon cho thị trường khác. Điều này khiến tổng lượng phát thải toàn cầu không giảm, đồng thời làm suy yếu hiệu quả của CBAM.
Để đối phó, EC đang xem xét áp dụng mức phát thải cố định cho từng quốc gia hoặc từng công ty xuất khẩu, thay vì tính toán chi tiết cho từng lô hàng nhập khẩu. Cách làm này được kỳ vọng sẽ hạn chế khả năng thao túng dữ liệu và làm cho việc thu thuế carbon dễ thực thi hơn.
Các hiệp hội công nghiệp tại châu Âu cũng ủng hộ cách tiếp cận này. Tháng trước, Hiệp hội Nhôm châu Âu kêu gọi EU áp dụng mức phát thải chuẩn cho tất cả sản phẩm nhôm nhập khẩu từ một quốc gia, thay vì dựa vào số liệu phát thải riêng của từng doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều này có thể gây tranh cãi vì làm mất cơ hội của những công ty có công nghệ sản xuất ít phát thải chứng minh ưu thế.
EC dự kiến sẽ đưa ra đề xuất cụ thể trước cuối năm 2025, đồng thời xem xét mở rộng CBAM sang các sản phẩm hạ nguồn trong sáu lĩnh vực nói trên.
Nguyên Anh