Ngày 4/7/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg, một văn bản quan trọng quy định tiêu chí môi trường và xác nhận dự án đầu tư xanh, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực thúc đẩy phát triển kinh tế xanh và bền vững tại Việt Nam. Quyết định này đáp ứng xu hướng toàn cầu về bảo vệ môi trường, góp phần bảo vệ môi trường, tạo động lực cho doanh nghiệp hướng tới mô hình kinh tế thân thiện với môi trường, đồng thời nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tiêu chí môi trường đối với dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh
Quyết định đưa ra tiêu chí môi trường cụ thể để xác định dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh, đảm bảo tính minh bạch và khả thi trong đánh giá. Dự án phải có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, trừ trường hợp được miễn thủ tục môi trường. Ngoài ra, dự án phải thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường hoặc mang lại lợi ích môi trường rõ ràng, đáp ứng yêu cầu chi tiết tại Phụ lục I của Quyết định, như giảm phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng tái tạo hoặc cải thiện chất lượng môi trường.
Cơ quan có thẩm quyền xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh
Về thẩm quyền xác nhận dự án đầu tư xanh, Quyết định quy định cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm thẩm định, phê duyệt kết quả ĐTM hoặc cấp giấy phép môi trường sẽ đồng thời xác nhận dự án xanh trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính, giúp đơn giản hóa quy trình và tiết kiệm nguồn lực. Bên cạnh đó, các tổ chức xác nhận độc lập, có tư cách pháp nhân, đăng ký kinh doanh tại Việt Nam hoặc được thành lập theo quyết định của cơ quan nhà nước, hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ đánh giá sự phù hợp hoặc kiểm toán, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hoặc quốc gia như ISO/IEC 17029, ISAE 3000, cũng được phép tham gia xác nhận, đảm bảo tính khách quan và minh bạch.
Quy định về xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh
Quy trình xác nhận dự án đầu tư xanh được thiết kế rõ ràng và hiệu quả. Chủ đầu tư hoặc chủ thể phát hành trái phiếu xanh đề nghị xác nhận, gửi đến cơ quan nhà nước hoặc tổ chức xác nhận độc lập. Với cơ quan nhà nước, xác nhận được thực hiện đồng thời với thủ tục hành chính liên quan đến ĐTM hoặc cấp giấy phép môi trường, giảm thiểu thủ tục chồng chéo. Với tổ chức độc lập, quá trình xác nhận bao gồm kiểm tra, xem xét hồ sơ theo quy định, đảm bảo tính độc lập và khách quan. Thời hạn và kinh phí xác nhận do hai bên thỏa thuận, nhưng tổ chức xác nhận chịu trách nhiệm trước pháp luật và các bên liên quan.
Hồ sơ đề nghị xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh
Hồ sơ đề nghị xác nhận dự án đầu tư xanh được quy định cụ thể. Khi xác nhận bởi cơ quan nhà nước, hồ sơ bao gồm đơn đề nghị thẩm định ĐTM hoặc cấp giấy phép môi trường, kèm báo cáo thuyết minh dự án theo mẫu tại Phụ lục III. Với tổ chức độc lập, hồ sơ gồm văn bản đề nghị theo mẫu tại Phụ lục II, quyết định phê duyệt ĐTM hoặc giấy phép môi trường, và báo cáo thuyết minh dự án, đảm bảo tổ chức xác nhận có đủ thông tin để đánh giá.
Tính kiểm tra và giám sát các vi phạm trong dự án đầu tư xanh
Để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ, Quyết định quy định cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong hoạt động xác nhận dự án đầu tư xanh, thực hiện theo pháp luật về bảo vệ môi trường và các văn bản liên quan. Cơ chế giám sát chặt chẽ giúp đảm bảo dự án được xác nhận xanh đáp ứng tiêu chí môi trường, ngăn chặn hành vi gian lận hoặc thiếu minh bạch.
Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg là bước tiến quan trọng thúc đẩy dự án đầu tư xanh, xây dựng nền kinh tế bền vững tại Việt Nam. Văn bản cung cấp khung pháp lý rõ ràng, khuyến khích sự tham gia của cơ quan nhà nước và tổ chức độc lập. Để triển khai hiệu quả, các chủ đầu tư, tổ chức xác nhận và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ, thực hiện nghiêm túc quy định. Với sự đồng hành của các bên, Quyết định sẽ góp phần đưa Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững và thân thiện với môi trường.
Nguyên Anh